ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ
1908

Η μητέρα του ΝΓΠ, Μαίρη Πεντζίκη (1879-1958)Γέννηση στη Θεσσαλονίκη, Παρασκευή 17/30 Οκτωβρίου. Στερνοπαίδι του Γαβριήλ (γεν. 1868) και της Μαίρης (γεν. 1879) μετά από τρεις κόρες: Χρυσούλα (η μετέπειτα ποιήτρια Ζωή Καρέλλη), Ελενίτσα και Κλειώ. Πλούσια αστική οικογένεια. Πατέρας φαρμακοποιός, ίδρυσε το πρώτο επιστημονικό φαρμακείο της πόλης. Μητέρα διδασκάλισσα, ανέπτυξε σημαντική κοινωνική δράση.

1926

Με τους γονείς του και την αδελφή του Κλειώ (1923)Αναχωρεί για σπουδές στο Παρίσι.

1927

Ο πατέρας του ΝΓΠ, Γαβριήλ Πεντζίκης (1868-1927)Θάνατος του πατέρα του (Φεβρουάριος). Ο ΝΓΠ το πληροφορείται μόνο όταν επιστρέφει για τις θερινές διακοπές. Αρχίζουν οικονομικές δυσχέρειες για την οικογένεια. Ο ΝΓΠ αποκτά πτυχίο οπτικής φυσιολογίας.

1928
Σπουδάζει φαρμακευτική και βοτανική στο Πανεπιστήμιο του Στρασβούργου.

1930 Το πατρικό σπίτι του ΝΓΠ στην οδό Μαυροκορδάτου 4
Η οικονομική κατάσταση της οικογενείας επιδεινώνεται σταθερά. Ο ΝΓΠ αναλαμβάνει το πατρικό φαρμακείο, το οποίο επί μια εικοσαετία θα αποτελέσει το κατ’ εξοχήν λογοτεχνικό στέκι και φυτώριο της πόλης.

1933
Στην τράπεζα της Μονής Σταυρονικήτα, στο ¨Αγιον Όρος: καθηγούμενος Βασίλειος, αρχιεπίσκοπος Στυλιανός, ΝΓΠ (1984)Επισκέπτεται για πρώτη φορά το Άγιον Όρος. Η τελευταία του επίσκεψη, την Κυριακή των Μυροφόρων του 1992, υπήρξε η 94η. Αρχίζει να ζωγραφίζει.

1935
Με τον Στρατή Δούκα (δεκαετία 1930)Εκδίδει το μυθιστόρημα Αντρέας Δημακούδης. Ένας νέος μονάχος με το ψευδώνυμο Σταυράκιος Κοσμάς. Δημοσιεύονται συνεργασίες του στο περιοδικό Το 3ο Μάτι. Αυτοκτονεί ο πρώτος του εξάδελφος, Μιλτιάδης Σαράντη Πεντζίκης.

1938
Οι συνεργάτες του περιοδικού Μακεδονικές Ημέρες (1938). Καθιστοί (αριστερά προς δεξιά): Γ. Θ. Βαφόπουλος, Β. Ν. Τατάκης, Πέτρος Σπανδωνίδης, Αλκιβιάδης Γιαννόπουλος, Γιώργος Δέλλιος. Όρθιοι: Τάκης Βαρβιτσιώτης, Γιώργος Θέμελης, Στρατής Δούκας, ΝΓΠ, Στέλιος Ξεφλούδας, Ανδρέας Λεβή.Συγγραφή του εκτενούς πεζογραφήματος Ο πεθαμένος και η ανάσταση. Απόσπασμά του δημοσιεύεται στο περιοδικό Μακεδονικές Ημέρες.

1943
Θάνατος της εκ μητρός γιαγιάς του, Ελένης Ιωαννίδου - Γκεμπάουερ. Με πρόσφατες τις εικόνες των ομαδικών εκτελέσεων ομήρων από τους ναζί, γράφει το ποίημα «Πάνω στα βάσανα που επιβάλει ο άνθρωπος στον άνθρωπο» και τη σειρά  ποιημάτων Φωτογραφίες. Γράφει τη σειρά ποιημάτων  Εικόνες.

1944
Εκδίδονται το εκτενές πεζογράφημα Ο πεθαμένος και η ανάσταση και η σειρά ποιημάτων Εικόνες. Εκθέτει για πρώτη φορά ζωγραφικά του έργα σε ομαδική έκθεση στη Θεσσαλονίκη.

1945
Ο ΝΓΠ το 1946 'την εποχή που συχνοκατέβαινα στην Αθήνα'.Κυκλοφορεί το πρώτο τεύχος του περιοδικού Κοχλίας (1945-1948). Ο ΝΓΠ αποτελεί βασικό συνεργάτη· δημοσιεύει πεζογραφήματα, σχέδια, τεχνοκριτικά σημειώματα, ατομικές και συλλογικές μεταφράσεις.

1948
Με τη σύζυγό του Νίκη σε εκδρομή γύρω στο 1949.Δημοσιεύονται στο περιοδικό  Ο αιώνας μας και κυκλοφορούν σε ανάτυπα οι τεχνοκριτικές μελέτες Ο ζωγράφος Σπύρος Παπαλουκάς και Ο ζωγράφος Νίκος Χατζηκυριάκος-Γκίκας. Γάμος με τη φιλόλογο Νίκη Λαζαρίδου (γεν. 1920).

1949
Γράφει το κείμενο σε συνέχεια Πραγματογνωσία. Η συγγραφή ολοκληρώνεται τον Δεκέμβριο. Το πεζογράφημα δημοσιεύεται σε συνέχειες στο περιοδικό Μορφές (Ιούνιος 1949-Μάρτιος 1950) και κυκλοφορεί ως ανάτυπο (1950).

1951
Πρώτη έκθεση ζωγραφικής στη Θεσσαλονίκη.

1952 Ο ΝΓΠ (δεξιά) με τον ζωγράφο Γιώργο Παραλή και τον υποτακτικό του αγιογράφου πατρός Ζαχαρία στα Κυσοκαλύβια του Αγίου Όρους (1952).
Του απονέμεται η γαλλική τιμητική διάκριση Palmes d’Officier d’Academie. Αρχίζει τη συγγραφή της Αρχιτεκτονικής της σκόρπιας ζωής που θα ολοκληρωθεί την επόμενη χρονιά. Μαζί με τον φίλο ζωγράφο Γιώργο Παραλή μένουν είκοσι ημέρες στο Άγιον Όρος ζωγραφίζοντας. Τα έργα αυτά του ΝΓΠ εκτίθενται σε ατομική έκθεση στο Γαλλικό Λύκειο. Γέννηση του γιού του, Γαβριήλ.

1953
Δημοσιεύονται στο περιοδικό Μορφές αποσπάσματα από την πρώτη γραφή του Μυθιστορήματος της κυρίας Έρσης. Αρχίζει να εργάζεται στον ελβετικό φαρμακευτικό οίκο J. R. Geigy SA (νυν Novartis) ως σύμβουλος προώθησης προϊόντων. Η θέση του συνεπάγεται επαγγελματικές περιοδείες ανά τη Βόρειο Ελλάδα.

1958
Θάνατος της μητέρας του. Ο ΝΓΠ γράφει μέσα σε 40 ημέρες την ενότητα ποιημάτων Ανακομιδή. Πρώτη ατομική έκθεση ζωγραφικής στην Αθήνα (Γκαλερί Ζυγός). Εγκαταλείπει οριστικά την ελαιογραφία και αφοσιώνεται στην τέμπερα. Δημοσιεύεται στο περιοδικό Διαγώνιος το απόσπασμα Ιωνάς Νεόπουλος ή κάπως έτσι και κυκλοφορεί ως ανάτυπο.

1959
Δημοσιεύονται στο περιοδικό Διαγώνιος και κυκλοφορούν ως ανάτυπα, τα σύντομα διηγήματα Βοροφρύνη και Έφυγε στις 8 και 10΄μ.μ.

1960
Με τον Γιώργο Σεφέρη στη Νάουσα (Ιούνιος 1964).Δημοσιεύεται το κείμενο «Εσωτερική κατάθεσις περί του ποιητού Γεωργίου Σεφέρη» στο Για τον Σεφέρη. Τιμητικός τόμος για τα 30 χρόνια της «Στροφής». Δημοσιεύεται στο περιοδικό Διαγώνιος η ενότητα ποιημάτων Ανακομιδή, που κυκλοφορεί ως ανάτυπο με εξώφυλλο σχεδιασμένο από τον συγγραφέα (1961).

1963
Εκδίδεται η Αρχιτεκτονική της σκόρπιας ζωής [Εκδόσεις Ίκαρος, Αθήνα].

1964
Ζωγραφίζει δέκα πίνακες με θέματα από τη Θεσσαλονίκη για το Ημερολόγιο 1966 της ΑΓΕΤ «Όλυμπος-Ηρακλής».

1965
Συγγραφή του Σημειώσεις εκατό ημερών (Σεπτέμβριος 1965-Ιανουάριος 1966).

1966
Δημοσιεύεται σε συνέχειες στο περιοδικό Ιωλκός τμήμα από τις Σημειώσεις εκατό ημερών (Ιούνιος 1966-Απρίλιος 1967). Συμμετέχει σε ομαδική έκθεση ζωγραφικής στη Θεσσαλονίκη. Εκδίδεται το Μυθιστόρημα της κυρίας Έρσης [Εκδόσεις «Ταχυδρόμου», Αθήνα],  με εξώφυλλο του συγγραφέα.

1967
Αρχίζει η καθημερινή ενασχόληση του ΝΓΠ με τον Συναξαριστή του Αγίου Νικοδήμου. Η επεξεργασία του υλικού οδηγεί σε μικρή, μεσαία και μεγάλη περίληψη του κειμένου. Αρχίζει να χρησιμοποιεί ραπιδογράφο.

1969
Παραιτείται από την εταιρεία J. R. Geigy SA και συνταξιοδοτείται από το ΤΣΑΥ. Παρουσίαση του συγγραφέα και του ανέκδοτου έργου του από τον καθ. Γ. Π. Σαββίδη στο Ινστιτούτο Γκαίτε στην Αθήνα.

1970
Δεύτερη έκδοση του  Ο πεθαμένος και η ανάσταση [Εκδόσεις Αιγόκερως, Θεσσαλονίκη]. Πρώτη έκδοση των  Μητέρα Θεσσαλονίκη [Εκδόσεις Κέδρος, Αθήνα], με εξώφυλλο του συγγραφέα· Προς εκκλησιασμό [Πατριαρχικό Ίδρυμα Πατερικών Μελετών, Θεσσαλονίκη], με εξώφυλλο του συγγραφέα· Συνοδεία [Εκδόσεις Ίκαρος, Αθήνα] με εξώφυλλο του συγγραφέα. Ταξίδι στην Κύπρο, όπου συμμετέχει στην Αντιπροσωπευτική Έκθεση Ελληνικής Ζωγραφικής.

1971
Συμμετέχει στην έκθεση ζωγραφικής GreekArtToday που διοργανώνεται στο Λονδίνο επ’ ευκαιρία της 150ής επετείου της Ελληνικής Επαναστάσεως. Κυκλοφορεί η Βιβλιογραφία Ν. Γ. Πεντζίκη (1935-1971) της Σοφίας Σκοπετέα. Του απονέμεται ο Αργυρούς Σταυρός του Τάγματος του Φοίνικος. Η ΑΘΠ ο Οικουμενικός Πατριάρχης Αθηναγόρας Α΄ του απονέμει το οφφίκιο του Άρχοντος Μυρεψού της του Χριστού Μεγάλης Εκκλησίας.

1972
Πρώτη έκδοση του Ομιλήματα (κείμενα του 1938-9 και μεταγενέστερα) [Εκδόσεις των Φίλων, Αθήνα].

1973
Πρώτη αυτοτελής έκδοση των πεζών εξομολόγησης Σημειώσεις εκατό ημερών [Εκδόσεις Αστήρ-Παπαδημητρίου, Αθήνα],  με εξώφυλλο του συγγραφέα. Κυκλοφορεί η ανθολογία νεοελληνικής ποίησης Modern Greek Poetry [Εκδόσεις Simon and Schuster, Νέα Υόρκη,  επιμέλεια-μετάφραση: Kimon Friar] όπου συμπεριλαμβάνονται ποιήματα και πρόζες του ΝΓΠ.

1974
Πρώτη έκδοση του  Αρχείον [Εκδόσεις των Φίλων, Αθήνα].

1976
Πρώτη ατομική έκθεση ζωγραφικής του ΝΓΠ στην ΑΘήνα.Ατομική έκθεση ζωγραφικής στην Αθήνα. Διάλεξη στην Εταιρεία Σπουδών της Σχολής Μωραΐτη με θέμα «Υποσυνειδήτου κλίμαξ και σουρρεαλισμός». Συμμετέχει στο Διεθνές Συνέδριο Βυζαντινών Σπουδών που έγινε στην Αθήνα, με την ανακοίνωση «Μυστικιστικές απόψεις πάνω στην τοιχοποιία των εκκλησιών της Άρτας».

1977
Εκδίδονται τα Αντρέας Δημακούδης και άλλες μαρτυρίες χαμού και δεύτερης πανοπλίας [Εκδόσεις ΑΣΕ, Θεσσαλονίκη], και Πραγματογνωσία και άλλα επτά κείμενα μυθοπλασίας γεωγραφικής [Εκδόσεις ΑΣΕ, Θεσσαλονίκη], με εξώφυλλα του συγγραφέα. Γέννηση της εγγονής του Ελισάβετ-Μαρίας.

1978
Εκδίδεται η Αρχιτεκτονική της σκόρπιας ζωής και άλλα μεταγενέστερα κείμενα [Εκδόσεις ΑΣΕ, Θεσσαλονίκη] και δεύτερη έκδοση του Μυθιστορήματος της κυρίας Έρσης [Εκδόσεις ΑΣΕ, Θεσσαλονίκη], με εξώφυλλα του συγγραφέα. Συνέντευξη στο περιοδικό Διαβάζω με τίτλο «Ποτέ δεν θα γίνω λογοτέχνης».

1980
Έκδοση του Παλαιότερα ποιήματα και νεώτερα πεζά [Εκδόσεις ΑΣΕ, Θεσσαλονίκη], με εξώφυλλο του συγγραφέα. Περιλαμβάνει τη σειρά ποιημάτων ΕΙκόνες, πρόζες που δημοσιεύτηκαν στον Κοχλία και άλλα κείμενα. Ατομική έκθεση ζωγραφικής στην Αθήνα.

1981
Ταξίδι και παραμονή πέντε εβδομάδων στην Αυστραλία μετά από πρόσκληση του αρχιεπισκόπου Στυλιανού Χαρκιανάκη. Δημοσιεύεται στο περιοδικό Δραμινά Χρονικά το πεζογράφημα «Πόλεως και Νομού Δράμας παραμυθία».

1982
Ατομική έκθεση ζωγραφικής στη Θεσσαλονίκη. Τρίτη έκδοση του Ο πεθαμένος και η ανάσταση [Εκδόσεις Άγρα, Αθήνα] με εξωφυλλο και οπισθόφυλλο του συγγραφέα.

1983
Τηλεοπτική εκπομπή της ΕΡΤ «Η Μεγάλη Εβδομάδα κατά Νίκο Γαβριήλ Πεντζίκη». Κυκλοφορεί σε αυτοτελή έκδοση το Πόλεως και Νομού Δράμας παραμυθία [Εκδόσεις Άγρα, Αθήνα], το οποίο τιμάται με το Πρώτο Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος (1984). Κυκλοφορεί σε αυτοτελή έκδοση η μετάφραση από τον ΝΓΠ του ποιήματος του Μαλλαρμέ, Ίγκιτουρ ή η τρέλα του Ελβενόν και επανεκδίδεται αυτοτελώς το πεζογράφημα Βοροφρύνη [Εκδόσεις Άγρα, Αθήνα]. Κυκλοφορεί η μονογραφία του George Thaniel, Homage to Byzantium:The Life and Works of Nikos Gabriel Pentzikis [Nostos Books, Μινεάπολις ΗΠΑ]. Τρίτη έκδοση του Μυθιστορήματος της κυρίας Έρσης [Εκδόσεις Άγρα, Αθήνα] με νέο εξώφυλλο του συγγραφέα. Αφιέρωμα στον ΝΓΠ στο περιοδικό Η λέξη

1984
Δεύτερη έκδοση της συλλογής πεζογραφημάτων Συνοδεία [Εκδόσεις ΑΣΕ, Θεσσαλονίκη], με εξώφυλλο του συγγραφέα. Ατομική έκθεση ζωγραφικής στην Αθήνα. Αφιέρωμα στον ΝΓΠ στο περιοδικό Γράμματα και Τέχνες. Τηλεοπτικό αφιέρωμα της εκπομπής «Μονόγραμμα» της ΕΡΤ.

1985
Κυκλοφορεί επετειακή έκδοση του  Μητέρα Θεσσαλονίκη [Εκδόσεις ΑΣΕ, Θεσσαλονίκη] για τα 2.300 χρόνια από την ίδρυση της πόλης, με έγχρωμες αναπαραγωγές των έργων που ζωγράφισε ο ΝΓΠ το 1964 για το Ημερολόγιο 1966 της ΑΓΕΤ «Όλυμπος-Ηρακλής».

1986
Δεύτερη έκδοση του Προς εκκλησιασμό [Εκδόσεις ΑΣΕ, Θεσσαλονίκη],  με εξώφυλλο του συγγραφέα. Αναδρομική έκθεση ζωγραφικής στα πλαίσια των «Δημητρίων» στη Θεσσαλονίκη.

1988
Ατομική έκθεση ζωγραφικής στην Αθήνα. Αφιέρωμα στον ΝΓΠ στο περιοδικό Σύναξη. Κυκλοφορεί η ποιητική συλλογή Ποιήματα (παλαιοντολογικά) [Εκδόσεις ΑΣΕ, Θεσσαλονίκη], με εξώφυλλο του συγγραφέα, που θησαυρίζει μέγα μέρος της ποιητικής παραγωγής του ΝΓΠ. Δεύτερη έκδοση του Σημειώσεις εκατό ημερών [Εκδόσεις Παρατηρητής, Θεσσαλονίκη]. Αναγορεύεται επίτιμος διδάκτωρ του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

1989
Του απονέμεται το Βραβείο Χέρντερ στη Βιέννη.

1990
Κυκλοφορεί ο τόμος των αναλέκτων Υδάτων υπερεκχείλιση [Εκδόσεις Παρατηρητής, Θεσσαλονίκη].

1991
Δεύτερη έκδοση του Αρχείον [Εκδόσεις ΑΣΕ, Θεσσαλονίκη],  με εξώφυλλο του συγγραφέα. Αναδρομική έκθεση ζωγραφικής στη Δημοτική Πινακοθήκη της Πάτρας.

1992
Δεύτερη έκδοση του Ομιλήματα με πρόλογο του αρχιμ. Βασιλείου Ιβηρίτη [Εκδόσεις Ακρίτας, Αθήνα]. Τρίτη έκδοση του Μυθιστορήματος της κυρίας Έρσης [Εκδόσεις Άγρα, Αθήνα],  με νέο εξώφυλλο του συγγραφέα. Κυκλοφορεί η γαλλική μετάφραση του Ο πεθαμένος και η ανάσταση [ Le jeune homme, la mort et la résurrection, Hatier, Αθήνα].

1993
Πεθαίνει από καρδιακή ανακοπή στις 13 Ιανουαρίου. Κηδεύεται την επομένη και ενταφιάζεται στο κοιμητήριο του Ιερού Κοινοβίου του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου στην Ορμύλια Χαλκιδικής.


Σχεδιασμός & ανάπτυξη: Εθνικό Κέντρο Βιβλίου (ΕΚΕΒΙ) | Επιμέλεια περιεχομένου: Γαβριήλ Ν. Πεντζίκης

© ΓΑΒΡΙΗΛ Ν. ΠΕΝΤΖΙΚΗΣ / ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΒΙΒΛΙΟΥ, 2008

Ο διαδικτυακός τόπος δημιουργήθηκε το 2008 με την ευκαιρία της διπλής επετείου
των εκατό χρόνων από τη γέννηση και των δεκαπέντε από την εκδημία του Νίκου Γαβριήλ Πεντζίκη.